Γνωστή και ως «βιταμίνη του ήλιου», η βιταμίνη D παράγεται όταν η ηλιακή ακτινοβολία έρχεται σε επαφή με το δέρμα. Είναι μάλιστα άρρηκτα συνδεδεμένη με την διατήρηση της καλής υγείας. Γι’ αυτό και οι σύγχρονες μελέτες της δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα για το σύνολο του γενικού πληθυσμού.

Η βιταμίνη D, μαζί το ασβέστιο του οποίου εξασφαλίζει την απορρόφηση, παίζει καταλυτικό ρόλο σε πολλές καταστάσεις στον οργανισμό:

• υγεία οστών & μυών
• ενίσχυση του αμυντικού συστήματος
• κατάγματα
• υγεία της καρδιάς & των αγγείων
• μεταβολικά νοσήματα (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης, χοληστερίνη)
• προστασία του νευρικού συστήματος
• προστασία από ορισμένες μορφές καρκίνου.

Παρόλα αυτά, στην χώρα του ήλιου την Ελλάδα όπως και στις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες, συμβαίνει το εξής παράδοξο: αντί να υπάρχει επάρκεια σε βιταμίνη D, ένας στους δύο  συμπολίτες μας έχει έλλειψη της πολύτιμης αυτής βιταμίνης σε σχέση με τους Βορειοευρωπαίους. Αυτή η έλλειψη ή ανεπάρκεια στη «βιταμίνη του ήλιου» παρουσιάζεται  σε όλες τις ηλικίες του πληθυσμού στη χώρα μας, με αυξημένα ποσοστά στους ηλικιωμένους και τις γυναίκες.

Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές έρευνες, περίπου το 30% του γενικού πληθυσμού παρουσιάζει ανεπάρκεια Βιταμίνης D. Ένα ποσοστό που αγγίζει το 15% του γενικού πληθυσμού παρουσιάζει έλλειψη Βιταμίνης D.

Την ίδια στιγμή, όπως προκύπτει από τα ίδια στοιχεία, ένα ποσοστό που φτάνει το 40% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, εμφανίζει ανεπάρκεια Βιταμίνης D. Όμως, και οι γυναίκες που κυοφορούν έχουν ανεπάρκεια βιταμίνης D σε ποσοστό 50%.

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ?

1.ΤΟ ΣΚΟΥΡΟ ΔΕΡΜΑ

Το δέρμα μας είναι πιο σκούρο σε σύγκριση με τους Βορειοευρωπαίους. Πράγμα το οποίο σημαίνει ότι η σύνθεση της βιταμίνης D από τον ήλιο, γίνεται με πιο αργούς ρυθμούς, καθώς η μελανίνη δρα σαν φίλτρο απορρόφησης της UVB ακτινοβολίας.

2.Η ΜΟΛΥΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Η ατμοσφαιρική ρύπανση, κυρίως στις μεγάλες πόλεις, εμποδίζει την ηλιακή ακτινοβολία να φτάσει τελικά στο δέρμα. Αυτό έχει ως συνέπεια να μην παράγεται η βιταμίνη του ήλιου.

3.Η ΗΛΙΚΙΑ

Όσο τα χρόνια περνούν, επιστημονικές μελέτες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μετά την ηλικία των 70 μειώνεται η ικανότητα παραγωγής της βιταμίνης D στο δέρμα κατά 30%.

4.ΑΝΤΙΗΛΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ – ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ

Αν και στην Ελλάδα έχουμε ηλιοφάνεια αρκετούς μήνες τον χρόνο, ο αριθμός εκείνων που αποφεύγουν τον ήλιο λόγω του φόβου του καρκίνου του δέρματος έχει αυξηθεί σημαντικά. Μάλιστα, για να μειωθεί ο κίνδυνος, έχει αυξηθεί η χρήση αντιηλιακών, περιορίζοντας έτσι τη σύνθεση της βιταμίνης D στο δέρμα. Έτσι αντιηλιακά με δείκτη προστασίας SFP μεγαλύτερο του 15 και η αποφυγή της απευθείας έκθεσης στον ήλιο παρεμποδίζουν σχεδόν στο 100% τη σύνθεση της βιταμίνης. Επιπλέον, ο σύγχρονος τρόπος ζωής «καθηλώνει» τον άνθρωπο μπροστά από την οθόνη ενός υπολογιστή, δίνοντας του την ευκαιρία παραγωγής βιταμίνης D μόνο τα σαββατοκύριακα και στις καλοκαιρινές διακοπές.

5.Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Σε αντίθεση με τη βόρεια Ευρώπη, στις μεσογειακές χώρες δεν καταναλώνονται λιπαρές τροφές που περιέχουν βιταμίνη D, καθώς το κύριο λίπος της διατροφής είναι το ελαιόλαδο, που όμως δεν περιέχει την πολύτιμη αυτή βιταμίνη.

Συμπεραίνουμε λοιπόν, ότι η έκθεσή μας στον ήλιο για 15-20 λεπτά την ημέρα με εκτεθειμένα το πρόσωπο και τα χέρια μπορεί να μας εξασφαλίσει την βιταμίνη D που χρειαζόμαστε. Συνίσταται να αποφεύγεται το διάστημα 12.00 εώς 16.00 και φυσικά δεν ξεχνάμε να φοράμε πάντα καπέλο.

Στην περίπτωση που η έκθεση μας στον ήλιο δεν επιτρέπεται χωρίς αντιηλιακό ούτε για 15-20 λεπτά, καλό είναι να πάρουμε την βιταμίνη D που χρειαζόμαστε μέσα από κάποιο συμπλήρωμα διατροφής για το οποίο συμβουλευόμαστε πάντα το γιατρό ή το φαρμακοποιό μας!

Θυμηθείτε! Επάρκεια στην «βιταμίνη του ήλιου» μόνο με προσεκτική και ελεγχόμενη  έκθεση στον ήλιο για να χαιρόμαστε αυτήν την υπέροχη «χώρα του ήλιου»

Βιβλιογραφία:

1. Buttriss, J. L. Vitamin D: Sunshine vs. diet vs. pills. Nutrition Bulletin, 2015, Vol.40(4), pp.279-285
2. Cashman, K. D. ; Kiely, M. Recommended dietary intakes for vitamin D : where do they come from, what do they achieve and how can we meet them? Journal of Human Nutrition and Dietetics, 2014, Vol.27(5), pp.434-442
3. Kiely, M. ; Cashman, K. D. The ODIN project: Development of food‐based approaches for prevention of vitamin D deficiency throughout life. Nutrition Bulletin, 2015, Vol.40(3), pp.235-246.
4. Singhellakis PN, Malandrinou FCh, Psarrou CJ, Danelli AM, Tsalavoutas SD, Constandellou ES. Vitamin D deficiency in white, apparently healthy, free-living adults in a temperate region. Hormones (Athens). 2011 Apr-Jun;10(2):131-43.

https://www.webmd.com/diet/news/20110606/new-guidelines-suggest-higher-doses-of-vitamin-d#1

https://www.medicinenet.com/vitamin_d_deficiency/article.htm

https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/vitamin-d/dosing/hrb-20060400